Jak wygląda badanie ADOS-2 i jak przygotować dziecko
Jak wygląda badanie ADOS-2, ile trwa, jaka jest rola rodzica i dlaczego nie warto dziecka „trenować”. Samego badania w naszym gabinecie nie…
Czytaj dalej
Diagnostyka · Tychy
Diagnoza spektrum autyzmu — konsultacja i wsparcie
Diagnoza nie zmienia dziecka. Zmienia to, jak je rozumiemy i jak możemy mu pomóc. W Miejscu Wsparcia prowadzimy ją spokojnie, w tempie dziecka, z jasnym omówieniem tego, co dalej.
Kiedy warto
Sygnały, z którymi rodzice do nas przychodzą
Nie każda inność to spektrum i nie każda trudność wymaga diagnozy. Warto ją rozważyć, gdy obserwacje powtarzają się od miesięcy, dotyczą różnych miejsc — domu, szkoły, podwórka — i nie tłumaczy ich nic innego.
Relacje z rówieśnikami
Trudność z dołączeniem do grupy, zabawą obok zamiast razem, utrzymaniem przyjaźni mimo chęci.
Komunikacja
Rozmowa tylko o własnych tematach, dosłowne rozumienie, trudność z czytaniem intencji i żartów.
Rutyny i zmiany
Silna potrzeba stałego porządku, trudne przejścia między aktywnościami, reakcja na nagłą zmianę planu.
Wrażliwość na bodźce
Hałas, metki, zapachy, światło albo tłum, które męczą bardziej niż rówieśników.
Przeciążenie po szkole
Dzień w szkole wygląda dobrze, a po powrocie do domu przychodzi wybuch albo całkowite wycofanie.
Wąskie, intensywne zainteresowania
Ogromna wiedza w jednym temacie i trudność z przerwaniem zajmowania się nim.
Dziewczynki w spektrum
U dziewczynek objawy bywają ciche
Dobre oceny, grzeczne zachowanie, koleżanki w klasie — a jednocześnie ogromne zmęczenie po powrocie do domu i lęk przed oceną. Maskowanie sprawia, że diagnoza często przychodzi później niż u chłopców.
To temat szczególnie bliski Magdzie Pytlok, psychologowi z uprawnieniami diagnostycznymi ADOS-2. Wspiera dziewczynki indywidualnie i ich rodziców, a także prowadzi kameralną grupę TUS dla dziewczynek według autorskiego programu.
Dlatego w wywiadzie pytamy nie tylko o to, czy dziecko ma koleżanki, ale też ile kosztuje je utrzymanie tych relacji.
warto patrzeć szerzej
Przebieg
Jak wygląda diagnoza krok po kroku
Zaczynamy od rozmowy, nie od testu. Dopiero po konsultacji wstępnej wiemy, czy diagnoza jest zasadna, jaki powinna mieć zakres i co możemy zrobić u nas, a co wymaga innej placówki.
-
Konsultacja wstępna
Rozmowa z rodzicami o rozwoju i codziennych trudnościach, analiza dokumentacji ze szkoły i poradni. Ustalamy zakres i kolejne kroki.
-
Diagnoza psychologiczna
Wywiad rozwojowy z rodzicami, obserwacja dziecka w gabinecie, kwestionariusze i informacje ze szkoły. Dla dziecka to rozmowa i zabawa, nie egzamin.
-
Omówienie wyników
Tłumaczymy, co zaobserwowaliśmy i co to oznacza. Bez żargonu, z konkretami dotyczącymi codzienności.
-
Co dalej
Opinia na piśmie, wskazówki dla szkoły i domu, skierowanie do dalszych specjalistów, jeśli są potrzebni.
Uczciwie o zakresie: formalne rozpoznanie spektrum autyzmu stawia lekarz, zwykle w zespole specjalistów, a część ośrodków korzysta przy tym z protokołu obserwacji ADOS-2. Badania tym protokołem w tej chwili nie wykonujemy w gabinecie. Magda Pytlok ma do niego uprawnienia, więc jeśli w Waszej sytuacji jest potrzebne, powiemy wprost, gdzie je zrobić i jak przygotować dziecko. Nasza diagnoza psychologiczna i opinia są w tym procesie potrzebne niezależnie od tego.
Dokument
Opinia psychologiczna
Pisemna opinia przygotowana po konsultacji, na wniosek rodzica lub osoby dorosłej. Piszemy ją językiem zrozumiałym dla odbiorcy — nauczyciela, poradni, lekarza.
- dla szkoły i przedszkola — z konkretnymi wskazówkami do pracy z dzieckiem,
- dla poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- dla lekarza lub innego specjalisty prowadzącego.
Po diagnozie
Wsparcie, które ma sens
Sama informacja nie zmienia codzienności. Zmienia ją to, co zrobicie potem — dlatego po diagnozie proponujemy konkretne kroki:
- konsultacje dla rodziców — jak rozmawiać, jak układać dzień, jak reagować na przeciążenie,
- wsparcie indywidualne dziecka lub nastolatka,
- zajęcia grupowe TUS — ćwiczenie relacji w bezpiecznych warunkach,
- współpraca ze szkołą na podstawie opinii.
FAQ
Najczęstsze pytania o diagnozę
Czy psycholog może postawić diagnozę spektrum autyzmu?
Psycholog prowadzi diagnozę psychologiczną i formułuje opinię na podstawie obserwacji oraz wywiadu. Formalne rozpoznanie w dokumentacji medycznej stawia lekarz, a orzeczenia wydaje publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Nasza opinia jest dokumentem, który w obu tych miejscach jest przydatny.
Ile spotkań obejmuje diagnoza?
Zwykle są to co najmniej trzy: konsultacja wstępna z rodzicami, spotkanie diagnostyczne z dzieckiem i spotkanie omawiające wnioski. Liczba zależy od wieku dziecka i tego, ile informacji trzeba zebrać.
Czy dziecko musi wiedzieć, po co przychodzi?
Tak, i warto powiedzieć to prostymi słowami: „pójdziemy do pani, która pomaga zrozumieć, dlaczego niektóre rzeczy są dla ciebie trudniejsze”. Zaskoczenie i poczucie oszukania utrudniają kontakt, a dziecko i tak wyczuwa napięcie rodzica.
Od jakiego wieku prowadzicie diagnozę?
Konsultujemy dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, nastolatków i dorosłych. O tym, czy diagnoza psychologiczna u nas będzie w danym przypadku właściwa, rozmawiamy na konsultacji wstępnej.
Co, jeśli wynik jest niejednoznaczny?
To się zdarza, szczególnie u dziewczynek i u nastolatków, którzy nauczyli się maskować trudności. Wtedy mówimy o tym wprost, proponujemy obserwację w czasie albo konsultację u kolejnego specjalisty. Niepewny wynik podany jako pewny szkodzi bardziej niż brak diagnozy.
Czy konsultujecie osoby dorosłe?
Dorośli coraz częściej szukają odpowiedzi po latach. Zapraszamy na konsultację dla dorosłych — na niej ustalamy, co możemy zrobić w Miejscu Wsparcia, a kiedy lepszym wyborem będzie ośrodek prowadzący diagnozę zespołową.
Dojeżdżam z Bierunia, Lędzin albo Mikołowa. Ile to zajmuje?
Gabinet przy ul. Estetycznej 4 w Tychach ma bezpłatny parking przed budynkiem. Z Bierunia i Lędzin dojazd zajmuje około 15 minut, z Mikołowa około 20, z Pszczyny i Katowic około 25 minut. Przystanek Tychy Stadion jest obok budynku. Jak do nas trafić.
Czy spektrum autyzmu może współwystępować z ADHD?
Tak, i zdarza się to często. Dlatego w wywiadzie pytamy także o uwagę, impulsywność i organizację. Gdy obraz na to wskazuje, proponujemy uzupełnienie diagnozy o test MOXO, żeby nie przypisać spektrum trudności, które mają inne źródło.
Baza wiedzy
Warto przeczytać
Autyzm u dziewczynek: dlaczego diagnoza przychodzi późno
Autyzm u dziewczynek łatwo przeoczyć, bo często ukrywają trudności. Jak wygląda maskowanie, jaką cenę płaci dziecko i kiedy warto zrobić badanie.
Czytaj dalej
Wysoko wrażliwe dziecko czy spektrum autyzmu? Kiedy warto rozważyć diagnozę
Silne reakcje na bodźce mają i dzieci wysoko wrażliwe, i dzieci w spektrum. Czym się różnią, dlaczego etykieta WWO bywa pułapką i…
Czytaj dalejZacznij od konsultacji
Na pierwszym spotkaniu spokojnie omawiamy sytuację i ustalamy, czy diagnoza jest potrzebna, a jeśli tak — jaki powinna mieć zakres. Bez pośpiechu i bez zobowiązań do dalszych kroków.